Houding in het verkeer

Fietsen in het verkeer is streng gereglementeerd. Wat mag en wat kan er niet? Lees het hieronder en je zal niet alleen soepeler gaan rijden, maar ook meer plezier beleven aan het delen van de openbare weg.

Verklarende woordenlijst

Het fietspad

Het fietspad is een deel van de weg die gereserveerd is voor fietsers (en voor motorfietsen tot 50km/u). Twee onderbroken witte strepen of een blauw verkeersbord maken het gebruik ervan verplicht. Het fietspad mag enkel verlaten worden om af te slaan, een hindernis te ontwijken of om in te halen. Wanneer het fietspad stopt en overgaat in de rijbaan, dan hebben fietsers voorrang als die in dezelfde richting verdergaan. Verander je als fietser van richting, dan moet je voertuigen van rechts of van links laten passeren.

De fietssuggestiestrook

De fietssuggestiestrook is een deel van de rijbaan in een andere kleur die andere weggebruikers te kennen geeft dat er hier kan worden gefietst. Deze stroken zijn te vinden op wegen die niet breed genoeg zijn voor een echt fietspad en geeft aan waar fietsers kunnen rijden. Het gebruik ervan is evenwel niet verplicht. Deze fietssuggestiestroken worden dikwijls vervangen door sergeantstrepen.

Beperkt éénrichtingsverkeer

Als fietser mag je een verboden richting inrijden als het verbodsbord ‘uitgezonderd fietsen’ vermeldt. Hou in dit geval uiterst rechts wanneer je een voertuig kruist en wees heel voorzichtig op kruispunten, want automobilisten verwachten zich niet aan voertuigen uit de verboden rijrichting. Pas dus je snelheid aan en let goed op voetgangers, want die kunnen ook verrast worden. Aarzel niet om ze tijdig te waarschuwen. Zoek bij het uitrijden van een straat met beperkt éénrichtingsverkeer altijd oogcontact met bestuurders, ook al heb je voorrang. Straten met beperkt eenrichtingsverkeer vereisen extra hoffelijk rijgedrag.

De fietssas

De fietssas is een zone aan verkeerslichten die voorbehouden is voor fietsers. Ga in dit vak staan op de plaats van de richting waar je plant naar toe te rijden. Moet je links afslaan, ga dan uiterst links staan in de fietssas. Op die manier ben je niet alleen beter zichtbaar voor gemotoriseerde weggebruikers, maar ook veilig als eerste vertrokken bij groen licht.

De bus-, taxi- en fietsstrook?

Sommige busstroken zijn ook toegankelijk voor fietsers op voorwaarde dat er een fietslogo is aangebracht op het wegdek en op een verkeersbord. Het is verboden om In zo een strook met twee naast elkaar te rijden en verplicht om uiterst rechts te houden. Op deze stroken gelden de verkeerlichten voor bussen ook voor fietsers (doorrijden bij een driehoek, een verticale of een diagonale streep).

De voetgangerszone

Een voetgangerszone is alleen toegankelijk voor fietsers als er een fietsje staat op het verkeersbord. Staat die er niet, dan mag je enkel stapvoets fietsen in deze zones. Zijn er te veel voetgangers, dan moeten fietsers afstappen. Voetgangers hebben in deze zone altijd voorrang.

De belangrijkste manoeuvers

Neem je plaats in op de weg

Fiets op minstens één meter afstand van geparkeerde auto's of de wegkant. Zo voorkom je niet alleen dat andere weggebruikers je op een gevaarlijke manier voorbijsteken in smalle straten, je loopt ook minder kans om tegen een openslaande autodeur aan te botsen. Een fietser is een weggebruiker met rechten en plichten. Zo heeft hij het recht om op de rijbaan te fietsen en de plicht om het voetpad enkel te gebruiken met de fiets aan de hand (als voetganger dus). Het is toegelaten om een straat over te fietsen op het zebrapad, maar we raden aan om als fietser ook hier af te stappen.

Met twee naast elkaar?

In de bebouwde kom is het toegelaten om met twee naast elkaar te fietsen zolang de doorgang in beide richtingen mogelijk blijft. Buiten de bebouwde kom mag het ook, maar je moet terug achter elkaar gaan fietsen als er een auto langs achter komt.

Links afslaan

Dit manoeuvre bestaat uit verschillende stappen:

  • Kijk bij het naderen van een kruispunt achter je om de situatie te beoordelen.
  • Geef aan dat je links wil afslaan door de linkerarm uit te steken.
  • Kijk met gestrekte arm nogmaals achter je om na te gaan of de weg nog steeds vrij is en of de achterligger effectief vertraagt om jouw manoeuvre te laten uitvoeren.
  • Rij naar het midden van de rijstrook.
  • Neem het stuur met beide handen vast en kijk bij het oprijden van het kruispunt goed naar voren en naar rechts. Voertuigen die rechtdoor rijden of van rechts komen hebben immers voorrang. Vergeet ook niet om nog even naar links te kijken. Het is niet omdat je voorrang hebt dat het daarom ook veilig is...
  • Neem een ruime bocht naar links. Ga weer op ongeveer één meter van de wegrand rijden.

Een rondpunt oversteken

De eerste vijf stappen van het vorige manoeuvre zijn ook hier van tel. Enkele extra veiligheidstips:

  • Ga op het rondpunt naar het midden van de rijbaan. Zo zorg je ervoor dat je niet voorbijgestoken kan worden (en dus ook niet klem raakt), maar ook dat je goed zichtbaar bent voor het andere verkeer.
  • Geef duidelijk aan wat je van plan bent. Steek je linkerarm uit als je het rondpunt opfietst en geef met de rechterarm aan waar je het zal verlaten.

Een rij stilstaande voertuigen voorbij rijden

Als de voertuigen stil staan, mag je een rij voertuigen rechts of langs links voorbijrijden. Niettemin, bij een ongeval met een openslaande autodeur ben je bij het voorbijsteken langs rechts in fout, tenzij er een fietspad is.

Als de voertuigen rijden of vertrekken mag je de file alleen maar langs links voorbijrijden. Dit manoeuver heet 'inhalen' wat altijd langs links moet omdat je langs de linkerkant meer verwacht bent wat dus meer  beter te zichtbzichtbaarder en is dus ook veiliger voor je beweging.

Dode hoek

Ongelukken met fietsen en zware voertuigen zijn meestal heel erg. Hou volgende veiligheidstips altijd voor ogen om dergelijke gevaarlijke situaties te voorkomen:

  • Steek NOOIT een vrachtwagen langs rechts voorbij;
  • Steek niet voorbij wanneer je een kruispunt naderkomt;
  • Hou oogcontact via de spiegels om zo de dode hoek te vermijden;
  • Pas bij kruispunten extra op voor vrachtwagens (zelfs al fiets je op een fietspad, zelfs al heb je voorrang). Kijk achterom om te controleren dat er zeker geen vrachtwagen op het punt staat om rechts af te slaan en pas op voor accordeonbussen, want die hun achterkant wijkt uit;
  • Zorg dat je 's nachts goed zichtbaar ben: een wit licht vooraan en een rood licht achteraan is verplicht.

Gouden raad

  • Kijk zelfs bij voorrang altijd goed rondom je heen;
  • Zorg dat je goed te zien bent en geef aan wat je van plan bent;
  • Wees hoffelijk;
  • Check www.wegcode.be.