Een lange fietsreis voorbereiden

voyage à vélo - vaness et ColinMeer en meer mensen gaan op reis met de fiets, maar hoe begin je eraan? Enkele tips voor beginners én gevorderden.

Stippel je route uit

Of het nu gaat over je eindbestemming of over een tussenstop, je bent zeker niet de eerste die er langskomt met de fiets. Zoek dus eerst naar bestaande routes op blogs en forums en toeristische websites.

Kopiëer je kaarten

Een kopie van je reisweg is altijd handig onderweg. Markeer je traject erop en je wint bakken tijd bij het kaartlezen. Routes vind je on line vinden, via cartografische software of op een fietskaart. Druk je reisweg af of kopieer ze zodat je de kaarten kan plooien en herplooien zonder het origineel te beschadigen. Duid je traject aan en noteer eventuele opmerkingen en routeadvies van bewoners.

Fiets GPS

Een GPS kan je reis vergemakkelijken, maar een goede voorbereiding blijft bijzonder handig. Sowieso zijn routes die je zelf hebt ingegeven meer te vertrouwen dan GPS suggesties die gevaarlijk kunnen zijn. Zorg in elk geval voor een papieren kaart want je GPS kan stuk gaan en dan zal je nogal vaak de weg moeten vragen. Een GPS op externe batterijen is makkelijker op te laden dan een model met geïntegreerde batterij. Met een extra paar (universele) batterijen verhoog je uiteraard ook je autonomie.

Als je zelf je parcours kiest, bekijk dan ook eens de hoogteverschillen. Dit soort informatie is moeilijk te vinden. Op www.bikeroutetoaster.com kan je je route maken zoals op Google Maps. Wanneer je je route gemaakt hebt, klik je op 'summary' om het het aantal kilometers en de hoogteverschillen in detail te bekijken. Deze fase is zeer nuttig. Op www.gpsies.com is het resultaat iets duidelijker, maar ook minder precies. 

Ritme

Ga voordat je op een lange reis vertrekt eens weg voor 2 à 3 dagen. Zo kom je te weten hoeveel kilometer je per dag fietst en kan je dus beter inschatten hoe lang je grote reis zal duren.

Zorg wel dat je test betrouwbaar is: belaad je fiets zoals het zal zijn en hou rekening met een gelijkaardig reliëf. Wanneer je een lange reis maakt, is het meestal moeilijker om opnieuw te vertrekken na een onderbreking, probeer dus zeker elke dag te fietsen - al is het maar een klein beetje.

Uitrusting

Reizen met de fiets is goedkoper, maar je investeert toch best in degelijk materiaal. Het moet stevig én licht zijn en dat is jammer genoeg niet goedkoop. Bedenk dat je meerdere uren per dag op je fiets zal zitten en dat je liever geen technische problemen wil onderweg. Probeer zoveel mogelijk te weten te komen over je materiaal zodat je averij zelf snel kan oplossen. Neem verder enkel het meest noodzakelijke mee.

Een investering is altijd een afweging, maar met goed materiaal bespaar je alvast op onverwachtse kosten. Bovendien kan je er ook nog een tweede fietsreis mee doen en mocht dit je toch niet liggen, kan je het altijd verkopen.

1. Fiets

Je kan kiezen tussen een mountainbike of een trekfiets, afhankelijk van je voorkeur en waavoor je hem nodig hebt. Voor een lange reis, kan je maar beter investeren in een comfortabele, sterke fiets. Dat zal veel mechanische probleempjes vermijden, zowel voor je fiets als voor jezelf. Voor een lange reis is een stalen kader beter dan aluminium of carbon omdat je dit kan laten herstellen in de kleinste ateliers.
Ga je voor korte tijd weg en niet op avontuur door de modder of op onverharde wegen, dan volstaat een degelijke stadsfiets met 24 versnellingen. In tegenstelling tot een mountainbike, is die van bij aankoop goed uitgerust met stevige bagagedragers, spatborden, lichten, kettingbescherming en ook vaak voorvering. Een robuuste stadsfiets is een goed compromis, ook al omdat de banden niet afremmen op de weg.

Wielmaat

Ga je naar Patagonië voor meerdere maanden met een stalen fiets, dan zijn 26 inch wielen een verstandige keuze - type mountainbike met velgdiameter van 559 mm - omdat dit formaat (bijna) overal te vinden is.

Voor minder extreme reizen zijn wielen van 28 inch voordeliger, ook bekend als de '700'. Dit is de wielmaat van de meeste fietsen (velgdiameter: 622 mm) en heeft tal van voordelen. Onthou vooral dat dit formaat goed aangepast is aan gewoon gebruik en dat het bandenaanbod behoorlijk groot is.

Type remmen

Voor de meeste fietsreizen is een remsysteem met remblokjes op de velg perfect. Die kan je gemakkelijk zelf herstellen of laten nazien in eender welke garage of atelier. Hydraulische remmen op de velg werken bijzonder goed en vind je vaak terug op trekfietsen. Opgepast, de losse stukken zoals de remblokjes zijn redelijk moeilijk te vinden. Schijfremmen zijn ook zeer efficiënt, maar veel delicater in gebruik en dus minder bestand tegen avontuur off road.

Comfort op de drie contactplaatsen 

  • zadel: sommigen verkiezen een leren zadel dat zich beter aanpast aan de morfologie maar vervormt bij regen, anderen verkiezen een schuimzadel. Voor een lange reis is een leren zadel onvermijdelijk. Zorg dat je niet vertrekt met een nieuw zadel. Wees er zeker van dat je het verdraagt, anders verandert je reis al snel in een ware kwelling. Voor de meisjes, vergeet niet dat er een verschil tussen een mannen- en een vrouwenzadel. Vraag een aangepast zadel aan je verkoper. Sommige winkels hebben hier meer aandacht voor dan andere. Vergelijk gerust eens vooraleer je een keuze maakt voor een bepaald model;
  • stuur: dit is een zeer subjectief onderwerp. Als je zwaar beladen fietst, geeft een groter stuur je een beetje meer stabiliteit. Met een smal stuur heb je daarentegen meer flexibiliteit, iets waar de fiets toch in uitblinkt. Met een vlinderstuur kan je de positie van je handen van tijd veranderen. Nadeel is dat het iets meer weegt. Een tussenoplossing zijn bar-ends, die je makkelijk aan eender welk stuur kan bevestigen;
  • pedalen: ze moeten stevig zijn want ze zullen zware druk krijgen als je zwaar beladen bent. De lagers moeten vlot zijn en draaien zonder haperen.

Buiten het materiaal, is het vooral belangrijk dat je goed op je fiets zit want je zal er lang genoeg op zitten. Heb je er geen goed gevoel bij? Ga dan te rade bij een expert.

Banden

Mountainbikebanden hebben een meer grip op de ondergrond, maar op een verhard wegdek (asfalt, straatstenen,...) zorgen ze voor een grotere weerstand. Als je op zand fietst, laat je banden dan een beetje leeg. Neem ook een soepele reserveband mee in je fietszakken. Sommigen steken een band van kevlar in de band om een lekke band te vermijden. Weet ook dat er banden bestaan met een geïntegreerde bescherming. Deze laatste zijn zeer efficiënt, maar ook een beetje zwaar.
Voor de knutselaars onder ons: een goed trucje is om enkele stukjes band mee te nemen (bij voorkeur gesleten), die je vooraf in storken van verschillende maten hebt geknipt. Zo zal je een sterk beschadigde band kunnen herstellen, zonder de last van een hele band te moeten dragen. Kleef de strook aan de binnenkant van de band.

Fietszakken of aanhangwagen?

Er bestaat geen goed of slecht antwoord op deze vraag. Ze hebben beide voor- en nadelen. Draag daarentegen geen grote rugzak, je kan beter je fiets beladen.

  • Aanhangwagen

Met een aanhangwagen heb je alles binnen handbereik. Je hebt meer plaats. De chauffeurs zien je beter. Als je met je familie reist, kan een aanhangwagen bijzonder praktisch zijn. 
Je moet daarentegen wel het gewicht van de aanhangwagen trekken. In elke richting zal je je herinneren dat je een extra last meetrekt. Bovendien kan je extra technische problemen krijgen, wat niet het geval is bij fietszakken. 

  • Fietstassen

Fietstassen zorgen voor minder last en zijn bovenal lichter. Je kan het gewicht verdelen vooraan en achteraan op je fiets. Voor lange reizen zijn twee tassen van 20 liter achteraan en twee van 10 liter vooraan ideaal. Daarnaast kan een klein stuurtas zeer nuttig zijn om klein materiaal en gereedschap dat je vaak nodig hebt, in te steken.

Neem waterdichte tassen met gemakkelijke, snelle aanhechting. In het begin is het even wennen om je evenwicht te bewaren op de fiets en om je spullen opgebergd te krijgen. Zorg in elk geval voor degelijke bagagedragers achteraan én vooraan, aan de voorvork en eventueel ook aan het stuur.

Herstelkit

Wat hierin moet zitten hangt af van je bestemming, je route en je mechanische kennis. Zorg in elk geval altijd voor

  • één of twee reserve binnenbanden,
  • twee bandenafnemers,
  • een handpomp,
  • vijf klevers
  • een vijl
  • lijm. 

Hiermee kan je een band stoppen. Neem enkel materiaal mee dat je ook kan gebruiken. In functie van je technische kennis en bestemming kan je ook zorgen voor:

  • multifunctioneel gereedschap (inbussleutel, schroevendraaier, kettingpons in één), maar check op voorhand of het ook past op jouw fiets.
  • enkele kettingschakels
  • een tangetje (eventueel in een multitool)
  • een achterremkabel
  • een versnellingskabel
  • 50 cm rembescherming
  • 50 cm dérailleurbescherming
  • eventueel moeren en sluitringen.

Kaartbeschermer

Als je niet bij elk kruispunt wilt stoppen om je kaart uit je zak te halen, neem dan een plastieken bescherming mee en hang deze permanent vast aan je stuur. Je vindt in de winkel ook kaartbeschermers of stuurzakjes waar je een kaart in kan steken.

Drinkbushouder

Een klein en goedkoop accesoire dat onmisbaar is bij een fietstocht. Bijna alle moderne fietsen hebben aanhechtingspunten in de diagonale buis. Als je de mogelijkheid hebt om er twee te hangen, doe dit dan zeker.

Kilometerteller

Het motiveert je en is zeer nuttig om te weten hoever je bent.

Kleine en grote comforten

  • Een elastische draad is ideal om je natte spullen te laten drogen
  • Een achteruitkijkspiegel
  • Ergonomische handvaten
  • Fietshandschoentjes
  • Spatborden 

2. Kleding

Draag comfortabele, lichte en waterdichte kledij. Denk ook aan waterdichte overschoenen zodat je geen drie dagen met natte voeten moet rondrijden.

3. Overige

  • apotheek
  • touw, naald en draad 
  • veiligheidsspelden
  • wasknijpers
  • musketon
  • rolletje sterke plakband
  • plastiek zakjes
  • kompas
  • tie-wraps

Controleer de staat van je fiets

Stel jezelf voor elk vertrek volgende vragen. Ga bij twijfel te rade bij een fietsenmaker. 

  • Heeft hij de juiste uitrusting?
  • Zijn je banden goed opgepompt?
  • Werken je versnellingen op de juiste manier?
  • Hebben je wielen geen knik?
  • Zijn je remblokjes niet te fel afgesleten?
  • Zijn de bevestigingspunten (moeren en bouten) goed aangedraaid?
  • Staat je stuur goed gecentreerd op de pen en loodrecht op het voorwiel?
  • Werken je voor- en achterlicht? (voorzie reservebatterijen)

Weet dat je aan je fiets zal moeten sleutelen tijdens je reis. Ga eens langs bij een fietsenmaker of -atelier.

Eten

Eet twee of drie dagen voor je vertrekt genoeg zetmeelhoudende gewassen. Eet evenwichtig en vermijd vetten.

Neem tijdens je traject niet meer dan twee maaltijden mee, je zal genoeg zaken tegenkomen langs de weg om je honger te stillen. Zorg dat je altijd gedroogd fruit, suiker en chocolade op zak hebt om energiedalen te voorkomen. Probeer minstens één keer per dag warm te eten.

Onderdak en faciliteiten

Sommige accomodaties zijn hartelijker tegenover fietsers, die krijgen soms een label. Er bestaan label en lijsten van accomodaties voor fietsers. Afhankelijk van je route, zal je niet altijd kunnen genieten van het comfort van een hotel of camping. Dorpbewoners zullen er altijd zijn, als ze al niet toestaan dat je je tent in hun tuin plaatst, zullen ze ten minste de plaats aanduiden waar de eigenaar het wel zal toestaan. Wildkamperen is vaak verboden, vooral in verstedelijkte zones. Zoek voor je vertrekt de wetgeving op van het land in kwestie.

Labels

Het Waalse label Bienvenue Vélo is gloednieuw en groepeert accomodatie langs het RAVel netwerk in Wallonië.

In Vlaanderen zijn er veel fietsvriendelijke logies op minder dan 5 km van het erkende fietsnetwerk met fietsenparking, herstelmateriaal, fietskaarten,...

In Nederland heet het label fietsers welkom! en in Duisland groepeert Bett und Bike hotels, jeugdherbergen en campings met comfort en faciliteiten voor fietsers.

Fietsnetwerken

  • Couch Surfing of Hospitality Club: gratis overnachten op voorwaarde dat je die ook aanbiedt als je zelf niet op reis bent. Sinds de opgang van AirBnb is dit soort altuïsme evenwel aan het verdwijnen.
  • Warm Showers: dit netwerk gelijkt op beide voorgaande, maar is een exclusief fietsersnetwerk. Het is dus minder populair maar wel speciaal voor wielertoeristen. Je kan dus gemakkelijker een aangename accomodatie vinden voor jou en je fiets.
  • Vrienden op de Fiets: Europees netwerk van Nederlandstaligen, die jou en je fiets onderdak kunnen bieden.

Zie ook

Tags: